Plantenbos

Sinds enige tijd is Het Steenders Landschap met haar vrijwilligers actief aan het werk in het Plantenbos. Op deze pagina willen wij u informeren over de werkzaamheden die daar worden gedaan.

Het Plantenbos is gesitueerd ten zuidoosten van de kern van Steenderen. Het bos is ontstaan als een resultaat van de ruilverkaveling in de jaren zeventig. Ter compensatie van de veranderingen van het landschap is een bos aangeplant op de weilanden en akkers rond het landhuis Landlust. Het nieuwe bos sloot aan op een bestaand, oud bos dat al onderdeel uitmaakte van het landgoed Landlust. Het landhuis was toen en is nu nog steeds eigendom van de familie Planten, vandaar de naam van het bos.

Het Plantenbos is eigendom van Staatsbosbeheer. De gemeente heeft het bos gepacht van Staatsbosbeheer. De gemeente Bronkhorst heeft vervolgens al haar bossen in beheer gegeven bij de agrarische natuurvereniging Ďt Onderholt, zo ook het Plantenbos. Het Plantenbos kan gezien worden als het dorpsbos van Steenderen. Het bos heeft ons inziens daarom niet alleen een functie als natuur, maar wij zijn ook van mening dat het plaats moet bieden aan mogelijkheden voor recreatie voor bewoners en bezoekers van het dorp Steenderen. Dorpsbelang Steenderen deelt deze mening. Zo kunt u denken aan het spelen van kinderen op speciaal gecreŽerde plekken of zo maar ergens in het bos. Aangezien het nieuwe gedeelte van het bos na zo'n 40 jaar ondertussen ook een behoorlijk formaat heeft gekregen, heeft HSL het voortouw genomen om het bos gevarieerder te gaan maken door kleinschalig ingrepen te gaan doen. Hierbij worden naast gemeente en 't Onderholt ook het Dorpsbelang Steenderen betrokken. Denk bijvoorbeeld aan het vrijzetten van een oud pad en het creŽren van speelplekken. Ook wordt er gewerkt aan het realiseren van een poel. Deze ingrepen zullen het bos gevarieerder maken en daardoor een plek worden waar velen met plezier kunnen recreŽren!

Mocht u als lezer ideeŽn hebben over de herinrichting van het Plantenbos, dan nodigen wij u ten zeerste uit om hierover mee te praten! Stuur dan een e-mail met uw ideen of neem contact op met een van de bestuursleden van HSL.

Op onderstaand kaartje zijn de locaties weergegeven:

Situatie in 1832

Leuk is natuurlijk altijd om te zien "hoe het was". Een mooie mogelijkheid hiervoor biedt de kadastrale atlas van Steenderen van 1832. Hieronder ziet u hiervan een tweetal kaartjes.

Oude zomerdijk

Een van de historische elementen die nog is terug te vinden in het Plantenbos, is een gedeelte van de oude zomerdijk. Deze zomerdijk zorgde in het verleden er voor dat het water niet tot in het centrum van Steenderen kon komen bij hoog water in de IJssel. De dijk liep van Bronkhorst ten zuiden van Steenderen tot aan de hogere gronden bij de Oltmansstraat. Vandaar liep het verder in richting van de hogere gronden bij Toldijk, via wat nu het Plantbos is. Na de verbeteringen van de dijken langs de IJssel had de zomerdijk geen functie meer en verdween het langzaam uit het landschap doordat het in gebruik werd genomen voor andere functies. In het Plantenbos ligt echter nog een stuk van zo'n vijftig meter verscholen.

De oude zomerdijk is een cultuurhistorisch object in het bos waarvan Het Steenders Landschap de waarde zo groot acht dat er door onze vrijwilligers werkzaamheden zijn uitgevoerd en zullen worden om het weer beter zichtbaar te maken en te houden. Op een van de werkdagen is daarom de begroeiing op en rond de oude dijk verwijderd. De dijk is nu weer duidelijk zichtbaar, een mooie plek om stil te staan bij de waterproblematiek waarmee het dorp in het verleden te maken heeft gehad! De werkzaamheden in de komende jaren zullen bestaan uit het vrij houden van het de dijk van opslag en het goed zichtbaar laten zijn in het landschap. Tevens willen wij informeren over de historische waarde van het element in het plantenbos, bijvoorbeeld door er een passend bord met informatie bij te plaatsen.

Oude knotwilgen langs voormalige perceelscheiding

In het Plantenbos is nog een rij oude knotbomen zichtbaar tussen de relatief nieuwe aanplant uit de verkavelingperiode. Deze knotwilgen zijn daar gekomen omdat ze op de scheiding van 2 percelen stonden. Langs deze bomen is door het bos ondertussen een werkpad ontstaan. De vrijwilligers van Het Steenders Landschap hebben deze knotbomen tijdens eerdere werkdagen vrijgezet en daarmee het idee van de lijn zo veel mogelijk weer geaccentueerd. Dit verhoogt de variatie van het bos en biedt ruimte aan diverse fauna soorten die zoeken naar holletjes die veel zijn te vinden in de oude knotbomen. Daarnaast is er meer licht in het bos gekomen waardoor er meer diversiteit in de onderbegroeiing van het bos zal ontstaan. Het toekomstige beheer zal bestaan uit het onderhoud van deze oude bomen en het uitbreiden van de rij met nieuwe knotwilgen. Deze nieuwe knotwilgen zullen de oude dan te zijner tijd kunnen vervangen.

Aanleg van een poel

Om de variatie van flora en fauna te verhogen is het zinvol dat er meer overgangen in het bos komen. Een hoge mate van variatie in natuur en landschap wordt namelijk vrijwel altijd veroorzaakt door er voor te zorgen dat er veel gradiŽnt in het landschap aanwezig is. Dit houdt in dat er gestreefd moet worden naar zo veel mogelijk geleidelijke overgangen in hoog en laag, bosjes en open ruimte, enzovoort. Ook speelt een belangrijke rol dat de stand van de zon op deze gedeeltes varieert. Een kaal weiland met daarin een als zwembad gegraven poel heeft dus geen of zeer weinig gradient. Kortom; gesteld kan worden hoe meer variatie in gradiŽnt, hoe meer variatie in flora en fauna!

Het gebied naast de oude knotbomen die hierboven zijn genoemd, is ook het relatief laagste deel van het bos. Dit gedeelte biedt daarom de beste mogelijkheid om een gradiŽnt te versterken en daardoor de variŽteit in flora en fauna te verhogen. Er is in overleg met gemeente en Het Onderholt daarom voor gekozen om hier een poel te realiseren. Deze brengt een hoge mate van gradiŽnt in het bos en er zullen daardoor ook meer vochtige plekken ontstaan. In eerste instantie lijkt het een grote ingreep in het bos, maar als tzt de poel is gerealiseerd en alle begroeiing weer wat is hersteld zal het een fraai geheel gaan vormen!

Vrijzetten Lindelaan entree

De entree van het bos wordt gevormd door een laan van lindebomen. Deze bomen zijn midden jaren tachtig door schooljeugd in het kader van de boomplantdag gepoot. Op dit moment komen de lindebomen niet erg tot hun recht, omdat ze in de verdrukking komen door omringende bomen en struiken. De laanvorm is daardoor niet terug te zien.

Wij hebben plannen om deze lindelaan vanaf de ingang van het Plantenbos naar de open plek vrij te zetten en weer tot volle glorie zichtbaar te maken. Dit betekent dat de beplanting die deze lindebomen momenteel verdringt wordt afgezaagd waarna het weer opnieuw kan opgroeien. Hierdoor komen de lindebomen beter tot hun recht maar wordt ook het bos aan de zijde van het landhuis Landlust wat dichter.

Verbetering wandelpaden

De wandelpaden die door het bos zijnn aangelegd in het verleden, zijn erg toe aan een verbeteringsslag. De plannen zijn er om deze wandelpaden in de zomer van 2015 met zand op te hogen zodat ze weer beter begaanbaar worden, ook bij nat weer. Ook de kuilen en diepe sporen worden dan opgevuld.

Functie open plek uitbreiden

Aan het einde van de Lindenlaan kom je uit op een grote open plek in het bos. Deze wordt nu veel gebruikt voor het uitlaten van honden. Ook vinden er soms evenementen plaats zoals de openluchtdienst die er door de hervormde kerk regelmatig wordt gevierd.

Wij hebben plannen om deze open plek zodanig in te richten dat het voor meer verschillende doeleinden te gebruiken is. Denk aan een gedeelte voor het uitlaten van honden, maar ook een gedeelte waar jonge kinderen zonder risico kunnen spelen op een prettige locatie. Verder zal de invulling van beplanting diverser worden gemaakt door aanplant van nieuwe bosschages en bomen.