Projecten rond Bronkhorst

Van begin 2009 heeft Het Steenders Landschap met haar vrijwilligers het onderhoud op zich genomen van een aantal projecten rond het prachtige oude stadje Bronkhorst. Het betreft in eerste instantie het onderhoud van een aantal knotwilgen rond een weiland ten zuiden van Bronkhorst en onderhoud en verbetering van de oude boomgaard bij de Slotheuvel. Op deze pagina wordt u geïnformeerd over de projecten rond Bronkhorst en op de hoogte gehouden van de voortgang!

Op onderstaand kaartje zijn de locaties weergegeven:

Het Steenders Landschap gaat aan het werk bij:

  1. Knotwilgen van het Boek en de Vlek van Bronkhorst

  2. Boomgaard van de slotheuvel

Volg de link om snel naar een beschrijving van de projecten te springen.

Situatie in 1832

Leuk is natuurlijk altijd om te zien "hoe het was". Een mooie mogelijkheid hiervoor biedt de kadastrale atlas van Steenderen van 1832. Hieronder ziet u hiervan een tweetal kaartjes. Op het rechter kaartje zijn met groen de boomgaarden in Bronkhorst ingetekend, blauw is water en grijs het wegenpatroon.

   

In 1832 was het kasteel nog een belangrijk object in het stadje. De belastbare waarde bebouwd bedroeg toen maar liefst 150 gulden!

Opvallend is dat de wegenstructuur vrijwel onveranderd is met de huidige situatie, zie ook het kadastrale kaartje! Alleen een veldpad richting Steenderen is verdwenen. En uiteraard is tegenwoordig de dijk van de IJssel met de wegen er op aanwezig. Verder kunt u zien dat er in die tijd veel meer boomgaarden waren en dat er op de locatie waar HSL de boomgaard van de Slotheuvel gaat herstellen en onderhouden, in 1832 ook al boomgaarden zijn te vinden.

Ook fascinerend: de kerkhof op het plein van de huidige kapel en de bierbrouwerij bij de herberg de Gouden Leeuw!

Knotwilgen van het Boek en de Vlek van Bronkhorst

Aan het einde van de Boterstraat in Bronkhorst is een akkerland gelegen. Rond dit akkerland is mooi struweel aanwezig en een groot aantal knotbomen. De knotbomen variëren van jong tot zeer oud. Het akkerland en dus de knotbomen zijn eigendom van het zogenaamde Boek van Bronkhorst.

Wat is Het Boek van Bronkhorst? De volgende tekst is gebaseerd op een column van Joop Holthuyzen uit De Stentor van 3 april 2008 en informatie van dhr. Meutstege. De term "Boek van Bronkhorst" slaat eigenlijk op een dik kasboek waarin de financiën van 2 historische stichtingen wordt bijgehouden. In 'Het Boek' zijn twee stichtingen ondergebracht: de Provisorie en het Gasthuis van Bronkhorst. Beide stichtingen hadden van oudsher ten doel de zorgen van de minstbedeelden in de gemeenschap te verlichten.
Er is nog onduidelijkheid over het ontstaan van beide stichtingen, maar het meest waarschijnlijke is dat het begin ligt bij de familie Van Limburg Stirum, die vanaf het midden van de zestiende eeuw tot 1721 over het stadje regeerde. De lijst met provisoren in het Boek gaat terug tot 1695. Tot en met 31 december 1981 heeft steeds één provisor het bewind gevoerd. Midden vorige eeuw werd het wettelijk verplicht om dergelijke instellingen om te vormen tot stichtingen. Het bestuur van de stichtingen beslist nu over de penningen.
Sinds de invoering van de Bijstandswet is de armenzorg overbodig. De focus is nu gericht op 'het
bevorderen van het cultureel, geestelijk en maatschappelijk leven.'
Zie ook de column van Joop Holthuyzen van 3 april 2008 >>>.

Ten oosten grenzend aan het perceel van het Boek is nog een langgerekt perceel gelegen welke eigendom is van het zogenaamde Vlek van Bronkhorst. Te zijner tijd kunt u op deze site meer lezen over het Vlek. Langs de randen van dit perceel zijn ook nog enkele knotwilgen geplant, deze zijn eveneens in beheer genomen.

Uit het kaartje met de kadastrale percelen van 1832 is op te maken dat het perceel "Het Boek" dan eigendom is van de Wed. Hendrik Keurschot en "het Vlek" dan ook al eigendom is van "Het Vlek Bronkhorst"! Tevens is nog goed te zien dat er een beek direct langs het perceel stroomde, hiervan is nog het een en ander terug te zien in het huidige landschap.

Het onderhoud zal er in eerste instantie uit bestaan dat Het Steenders Landschap met haar vrijwilligers de knotbomen rond het perceel periodiek gaan knotten. De eerste werkzaamheden zijn hiervoor begin februari 2009 uitgevoerd. Onderstaand is een opsomming gemaakt van de werkdagen dat de vrijwilligers actief zijn geweest voor dit project. Klik op de link om een verslag en foto's van de werkdag te bekijken.

 

Werkdag "Je school kan de boom in" 12 en 13 februari 2009

 

Werkdag 14 februari 2009

Indruk van Het Boek en De Vlek van Bronkhorst op 30 december 2008

 

Klik op de foto voor een vergroting!!

Boomgaard van de slotheuvel

Zoals al genoemd heeft in Bronkhorst in vroegere tijden een indrukwekkend slot/kasteel gestaan. Dit kasteel is in de 19e eeuw helaas ten prooi gevallen aan de slopershamer. De plek waar het kasteel heeft gestaan is nog goed terug te zien in het landschap. Het is de zogenaamde slotheuvel aan de westkant van het stadje, gemarkeerd door een bos van eikenbomen. Er bestaan plannen om het slot in ere te herstellen, dus wie weet staat over (enkele) jaren weer een kasteel op de slotheuvel!

Aan de noordkant van de slotheuvel is een weiland gelegen waarin een klein gedeelte als boomgaard is ingericht. Zoals op het kadastrale kaartje te zien is was een gedeelte van dit perceel in 1832 ook als boomgaard ingericht. Het overige deel was toen als tuin in gebruik en hoorde bij het voormalige kasteel. De percelen waren toen in bezit van H.L. Ketjen.

Vanaf begin 2009 heeft Het Steenders Landschap in overleg met Bronkhorster Belang en Staatsbosbeheer het onderhoud en de verbetering van deze boomgaard op zich genomen. De verbetering zal er uit bestaan dat de boomgaard wordt aangevuld met 20 nieuwe hoogstam fruitbomen. Deze zijn op de werkdag van 14 februari al aangeplant. Verder zal de rij lindenbomen uitgedund worden om meer licht in de boomgaard te krijgen en het aanzicht te verbeteren en zal de meidoornhaag worden hersteld. Het geheel wordt afgerond met het plaatsen van een mooi toegangshek. Onderstaand is een opsomming gemaakt van de werkdagen dat de vrijwilligers actief zijn geweest voor dit project. Klik op de link om een verslag en foto's van de werkdag te bekijken.

 

Werkdag 14 februari 2009

 

Werkdag 12 januari 2013


Klik hier om een overzicht van het plantschema en de soortenlijst te zien

Indruk van de boomgaard op 30 december 2008

 

Klik op de foto voor een vergroting!!