Werkdag 14 januari 2012
Knotten Leemstraat

 

Op 14 januari werd de derde werkdag van het winterseizoen georganiseerd. Er werden wilgen en elsen geknot aan de Leemstraat in Toldijk. Er waren 30 vrijwilligers aanwezig. Een verslag van deze dag.

Voor de werkdag van 14 januari, de derde van het seizoen en de eerste van 2012, verzamelden de vrijwilligers zich bij de familie Janssen aan de Leemstraat in het buitengebied tussen Steenderen en Toldijk. Deze rij bestaat uit circa 100 wilgen en elzen, die deze werkdag geknot werden.

Een knotboom is een boom, vaak een wilg, die eens in de zoveel jaren op circa 2 m hoogte wordt afgezaagd. Daarop maakt de boom dan aan het uiteinde van de stam veel nieuwe scheuten (wilg: wilgentenen). Knotten is niets anders dan de boom eens in de paar jaar van zijn scheuten te ontdoen, waarna de boom weer uitloopt. Doordat er elk jaar meer scheuten bijkomen, wordt de bovenzijde van de boom steeds dikker, waardoor zich de 'knot' vormt waar de knotboom zijn naam aan dankt.

Knotbomen zijn al eeuwenlang een vertrouwd beeld in ons cultuurlandschap. Ze werden vroeger geknot voor het hout. Van het hout vlocht men manden, maakte men bezems of het werd gebruikt als brandhout. Aan slootkanten werden knotbomen vaak aangeplant om de oevers te verstevigen. Vee in open weilanden werd beschut tegen wind en regen door  een rij (knot)bomen. Naast de landschapsculturele waarde hebben knotbomen ook een belangrijke natuurwaarde. Vooral in oudere knotbomen (je vindt een aantal monumentale exemplaren aan de Leemweg!) herbergen allerlei planten en dieren. Vogels, bijvoorbeeld het steenuiltje of de eend, maken hun nest in een knotboom. In de humusrijke voedingsbodem in de knot van de bomen en eromheen floreren vlier, braam, grassen, varens, mossen, paddenstoelen. Vandaag de dag helpen vrijwilligers, zoals die van HSL, te voorkomen dat deze door de mens gevormde landschapselementen van weleer uit ons landschap te verdwijnen.

De laatste onderhoudsbeurt aan de Leemweg-bomenrij werd enkele jaren geleden uitgevoerd. Sindsdien waren de  scheuten op de knot flink uitgelopen. Als er niet opnieuw geknot wordt, kunnen de takken zo zwaar worden dat de boom omvalt (scheurt). Bij goed onderhoud kan een knotwilg echter zo'n vijftig jaar oud worden.

Na de uitleg en ARBO-info gingen de HSL-ers aan de slag. Speciaal voor deze werkdag werd de Leemstraat tijdelijk afgezet, zodat zij zonder het verkeer te hinderen de werkzaamheden konden uitvoeren en andersom. Men zaagde, knipte en hakte zodat de snippers er letterlijk afvlogen! Het vrijgekomen hout werd ter plekke versnipperd en afgevoerd per aanhanger naar een regionaal energiebedrijf met een houtgestookte installatie. Aldaar werden de snippers gebruikt om bijvoorbeeld het zwembad in Zelhem te verwarmen: niet op stroom, kolen of olie maar op 100% Achterhoeks streekhout.

Ter afsluiting van deze succesvolle werkdag werden er heerlijke soep en broodjes geserveerd, met een borreltje om het nieuwe jaar in te luiden.

Tot slot wil het HSL-bestuur graag alle vrijwilligers, leden,belangstellenden en hun familieleden een heel voorspoedig en gezond 2012 toewensen en bedanken voor hun steun in het afgelopen jaar. Wij hopen u in 2012 (opnieuw) te mogen begroeten op een werkdag of tijdens een van de andere activiteiten van Het Steenders Landschap.

De volgende werkdag is op 11 februari

Foto's van de werkdag

Er zijn ook foto's gemaakt door Achterhoekfoto.nl. Klik hier om deze foto's te bekijken.

    

Klik op een afbeelding voor de volledige foto